Τεστ στην εισαγωγή της Πολιτείας

 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

                                    ΤΕΣΤ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ(σ. 92-93,96-102)

                                                                          Διάρκεια:90 λεπτά

  Ονοματεπώνυμο:

                                                        ΘΕΜΑΤΑ

1. Ποιες τάξεις διακρίνει στην Πολιτεία ο Πλάτων και ποιο ρόλο αναθέτει στην κα-

    θεμία;

                                                                                                                    Μονάδες 20

2. Ποια στάδια περιλαμβάνει η αγωγή των φυλάκων;

                                                                                                                    Μονάδες 20

3. Ποια είναι τα μέρη της ψυχής και σε ποια σχέση βρίσκονται με τις τάξεις της

    πολιτείας;

                                                                                                                    Μονάδες 20

4. Γιατί ο φιλόσοφος θεωρείται από τον Πλάτωνα ο καταλληλότερος για τη διακυ-

    βέρνηση της πολιτείας;

                                                                                                                    Μονάδες 15 

5. Ποιες πολιτείες χαρακτηρίζει ο Πλάτων φαύλες; Ποια τα γνωρίσματα καθεμιάς;

                                                                                                                    Μονάδες 25

                                                   Εύχομαι επιτυχία!

                                                  Αναστάσιος Ντόκος

                                                         φιλόλογος

Γερούνδιο

                                                                                                          Αναστάσιος Ντόκος

                                                                                                                φιλόλογος

                                                    ΓΕΡΟΥΝΔΙΟ (Gerundium) 

Το γερούνδιο είναι ρηματικό ουσιαστικό ουδετέρου γένους, με ενεργητική σημασία. Κλίνεται μόνο στις πλάγιες πτώσεις του ενικού αριθμού κατά τη β’ κλίση. Ισοδυναμεί με τις πλάγιες πτώσεις του έναρθρου απαρεμφάτου της ελληνικής. 

Gen.	-ndi	ama-ndi	dele-ndi	dic-e-ndi	audi-e-ndi
Dat.	-ndo	ama-ndo	dele-ndo	dic-e-ndo	audi-e-ndo
Acc.	-ndum	ama-ndum	dele-ndum	dic-e-ndum	audi-e-ndum
Abl.	-ndo	ama-ndo	dele-ndo	dic-e-ndo	audi-e-ndo

       

Gen.	pugnandi (τοῦ μάχεσθαι)
Dat.	pugnando (εἰς (προς) τὸ μάχεσθαι)
Acc.	pugnandum (τὸ μάχεσθαι)
Abl.	pugnando (τῷ μάχεσθαι) ή εμπρόθετο έναρθρο απαρέμφατο

                                  Η ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΓΕΡΟΥΝΔΙΟΥ

ΠΤΩΣΗ	ΣΥΝΑΠΤΕΤΑΙ	ΧΡΗΣΗ
ΓΕΝΙΚΗ	σε ουσιαστικά ή επίθετα (απρόθετη γενική γερουνδίου)	συμπλήρωμα της έννοιας τους (γενική αντικειμενική) π.χ. cupidus bene gerendi et administrandi rem publicam. (32)
	στις προθέσεις causa/gratia (από τις οποίες προτάσσεται)	εμπρόθετος προσδιορισμός του σκοπού π.χ. In Africam venit pugnandi causa(=ήλθε στην Αφρική για να πολεμήσει)
ΔΟΤΙΚΗ	σε επίθετα που σημαίνουν «κατάλληλος», «χρήσιμος» (aptus, idoneus, commudus, utilis, facilis, par) (απρόθετη δοτική γερουνδίου)	επιρρηματικός προσδιορισμός του σκοπού π.χ. • locus pugnando (=pugnae) idoneus (=τόπος κατάλληλος για μάχη) • aptus dicendo (=επιτήδειος στο λόγο)
ΑΙΤΙΑΤΙΚΗ	πάντα στις προθέσεις ad, in	εμπρόθετος προσδιορισμός του σκοπού ή προορισμού ή της αναφοράς π.χ. non solum ad intuendum, verum etiam ad imitandum (32) (=όχι μόνο για να τις κοιτάζουμε αλλά και για να τις μιμούμαστε)
ΑΦΑΙΡΕΤΙΚΗ	στις προθέσεις de, (ex, in, ab)	εμπρόθετος προσδιορισμός της αναφοράς (αφετηρίας κ.α.) π.χ. • liber de beate vivendo (=βιβλίο για την ευτυχισμένη ζωή) (αναφορά) • in pugnando cecidit (=Σκοτώθηκε ενώ πολεμούσε) (χρόνος)
	ή χρησιμοποιείται απρόθετα	επιρρηματικός προσδιορισμός του τρόπου π.χ. colendo et cogitando hominess excellentes… (32)

Σημείωση: Για να εκφραστεί αναφορά σε εξάρτηση από επίθετα που σημαίνουν κατάλληλος, ικανός, χρήσιμος κ.α. (idoneus, aptus, utilis κ.α.) χρησιμοποιείται:

α) ad (in) + αιτιατική γερουνδίου: π.χ. utilia ad faciendum

β) αφαιρετική σουπίνου: π.χ. utilia factu (48)

Κανόνας της ακολουθίας των χρόνων(Λατινικά Γ' Λυκείου)

                               ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΣ ΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ

Στα Λατινικά εκτός του ότι δικαιολογούμε την έγκλιση με την οποία εκφέρεται η δευτερεύουσα πρόταση, δικαιολογούμε και τον χρόνο, όταν αυτή εκφέρεται με υποτακτική.

ΑΡΚΤΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ	ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ	ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ
ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ	ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ
ΣΥΝΤΕΛ. ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ	ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ (με σημασία Αορίστου)
ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ (με σημασία Ενεστώτα)

ΚΥΡΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ (ΧΡΟΝΟΣ ΚΥΡΙΑΣ)	ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΑ ΠΡΟΤΑΣΗ (πάντα ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ) (ΧΡΟΝΟΣ ΔΕΥΤ/ΟΥΣΑΣ)
1. ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΣΤΟ ΠΑΡΟΝ
ΑΡΚΤΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ	ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ
2. ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ
ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ	ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ
3. ΠΡΟΤΕΡΟΧΡΟΝΟ ΣΤΟ ΠΑΡΟΝ
ΑΡΚΤΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ	ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ
4. ΠΡΟΤΕΡΟΧΡΟΝΟ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ
ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ	ΥΠΕΡΣΥΝΤΕΛΙΚΟΣ
5. ΥΣΤΕΡΟΧΡΟΝΟ ΣΤΟ ΠΑΡΟΝ
ΑΡΚΤΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ	ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΡΑΣΤΙΚΗΣ ΣΥΖΥΓΙΑΣ
6. ΥΣΤΕΡΟΧΡΟΝΟ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ
ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ	ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΡΑΣΤΙΚΗΣ ΣΥΖΥΓΙΑΣ

                           ΙΔΙΟΜΟΡΦΙΑ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ

Ιδιόμορφη ακολουθία χρόνων παρουσιάζουν οι: 1) ΤΕΛΙΚΕΣ, 2)ΒΟΥΛΗΤΙΚΕΣ, 3)ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΕΣ, 4) ΕΝΔΟΙΑΣΤΙΚΕΣ και 5) ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ QUOMINUS/QUIN.

 Οι προτάσεις αυτές εκφέρονται μόνο με Υποτακτική Ενεστώτα (αν εξαρτώνται από ρήμα αρκτικού χρόνου) ή με Υποτακτική Παρατατικού (αν εξαρτώνται από ρήμα ιστορικού χρόνου), διότι ο σκοπός, η βούληση, το συμπέρασμα και ο φόβος είναι ιδωμένα τη στιγμή που εμφανίζονται στο μυαλό του ομιλητή (συγχρονισμός της κύριας με τη δευτερεύουσα πρόταση) κι όχι τη στιγμή της πραγματοποίησής τους.

Παρατήρηση

Οι συμπερασματικές και οι ενδοιαστικές προτάσεις μπορεί να εκφέρονται και με Υποτακτική Παρακειμένου, όταν το συμπέρασμα ή ο φόβος δηλώνονται ως εξακριβωμένο γεγονός.

Ειδικότερα:

ΚΥΡΙΑ	ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΑ (με ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ)	ΕΚΦΡΑΖΕΤΑΙ
1. ΑΡΚΤΙΚΟΣ     ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ	ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ	ΣΚΟΠΟΣ ΣΤΟ ΠΑΡΟΝ(ΣΥΓΧΡΟΝΟ) ΣΚΟΠΟΣ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ(ΣΥΓΧΡΟΝΟ)
2. ΑΡΚΤΙΚΟΣ     ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ	ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ	ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΣΤΟ ΠΑΡΟΝ(ΣΥΓΧΡΟΝΟ) ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ(ΣΥΓΧΡΟΝΟ)
3. ΑΡΚΤΙΚΟΣ     ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ	ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ	ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΟ ΠΑΡΟΝ(ΣΥΓΧΡΟΝΟ) ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ(ΣΥΓΧΡΟΝΟ)
4. ΑΡΚΤΙΚΟΣ     ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ	ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ	ΦΟΒΟΣ ΣΤΟ ΠΑΡΟΝ(ΣΥΓΧΡΟΝΟ) ΦΟΒΟΣ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ(ΣΥΓΧΡΟΝΟ)
5. ΑΡΚΤΙΚΟΣ     ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ	ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ	ΕΜΠΟΔΙΟ ΣΤΟ ΠΑΡΟΝ(ΣΥΓΧΡΟΝΟ) ΕΜΠΟΔΙΟ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ(ΣΥΓΧΡΟΝΟ)

Απαντήσεις διαγωνίσματος Λατινικών Γ’ Λυκείου(κείμενα21-29)

                 

Α. Τότε ο Πακούβιος είπε ότι ήταν βέβαια ηχηρά και μεγάλα όσα είχε γράψει, αλλά όμως του φαίνονταν ότι ήταν αυτά κάπως τραχιά και κάπως άγουρα. «Έτσι είναι» είπε ο Άκκιος, «όπως το λες ˙ και δεν μετανιώνω βέβαια γι’ αυτό γιατί ελπίζω ΄΄ότι θα είναι καλύτερα όσα θα γράψω στη συνέχεια.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Αυτό το παράδειγμα παρακίνησε κάποιο παπουτσή να μάθει σ’ ένα κοράκι όμοιο χαιρετισμό. Για πολύ καιρό μάταια κόπιαζε ˙ όσες φορές το πουλί δεν απαντούσε, ο παπουτσής συνήθισε να λέει: «κρίμα στον κόπο μου». Επιτέλους το κοράκι έμαθε το χαιρετισμό και ο παπουτσής, επιθυμώντας χρήματα, το έφερε στον Καίσαρα. Αφού ο Καίσαρας άκουσε το χαιρετισμό είπε: « Στο σπίτι ακούω αρκετούς τέτοιους χαιρετσιμούς».

Β. 1.α. grandia: grandi, grandium

           exemplum: exempla

           sutorem: sutore, sutoribus

           parem salutationem: par salutatio, parium salutationum

           avis: avem, ave/avi

           operam: operis

           

     1.β. quae: cuius, quod

            quendam: cuidam, quibusdam

            eum: eius, eos

            talium: tali, talia

     1.γ. i) sonora-sonoriora-sonorissima

               dura-duriora-durissima

               bona-meliora-optima 

            ii) bene-melius-optime

     2.α. dixit: diceres, dicendo

            videri: visum iri, videmini

            scribam: scripturus, scripti erunt

            doceret: docuissetis

            impendebat: impenderis

            didicit: discet

            attulit: affer, afferuntor  

    2.β. απαρέμφατα

           Ενεστώτας: solere

           Μέλλοντας: soliturum,-am,-um esse

                               solituros,-as,-a esse

           Παρακείμενος: solitum,-am,-um esse

                                    solitos,-as,-a esse

           Συντ. Μέλλοντας: solitum,-am,-um fore

                                        solitos,-as,-a fore

          

 μετοχές

 Ενεστώτας: solens

 Μέλλοντας: soliturus,-a,-um

 Παρακείμενος: solitus,-a,-um

3.α. sonora: κατηγορούμενο στο Υποκείμενο(ea) του απαρεμφάτου esse.

       fore: αντικείμενο του ρήματος spero, ειδικό απαρέμφατο.

       corvum: άμεσο αντικείμενο στο ρήμα doceret.

       frustra: επιρρηματικός προσδιορισμός του τρόπου στο impendebat.

       cupidus: επιρρηματικό κατηγορούμενο του τρόπου στο attulit.

       audita salutatione: νόθος αφαιρετική απόλυτη,

                                      audita χρονική μετοχή, salutatione: υποκείμενο μετοχής.

       salutationum: γενική διαιρετική στο satis.

3.β. i) Meliora enim fore spero, quae deinceps a me scribantur.

      ii) A sutore, cupido pecuniae, is(=corvus) Caesari allatus est.

4.α. i) Η δευτερεύουσα αναφορική πρόταση εκφέρεται με Υποτακτική Υπερσυντελίκου(scripsisset) γιατί εξαρτάται από ρήμα ιστορικού χρόνου (dixit-παρακείμενος). Δηλώνει σύμφωνα με τον κανόνα της ακολουθίας των χρόνων το προτερόχρονο στο παρελθόν.

      ii) Η δευτερεύουσα βουλητική πρόταση εκφέρεται με Υποτακτική Παρατατικού (doceret) γιατί εξαρτάται από ρήμα ιστορικού χρόνου (incitavit-παρακείμενος). Υπάρχει ιδιομορφία στην ακολουθία των χρόνων, συγχρονισμός της κύριας με τη δευτερεύουσα πρόταση. Δηλώνει το σύγχρονο στο παρελθόν.

4.β. cum Caesar audivisset salutationem, dixit…

       Postquam Caesar audivit salutationem, dixit…   

Ανακοινώθηκαν σήμερα Δευτέρα 25 Ιουνίου τα αποτελέσματα των πανελλαδικών εξετάσεων. Για άλλη μία χρονιά τα αποτελέσματα των μαθητών μου ήταν πολύ καλά!!Ευχαριστώ όλα τα παιδιά με τα οποία συνεργάστηκα όλο αυτό τον χρόνο, αλλά ιδιαίτερα εκείνα με τα οποία φτάσαμε ως εδώ μετά από ένα "ταξίδι" πολλών όμορφων και δημιουργικών ετών. Σας εύχομαι καλή σταδιοδρομία και να εκπληρώνετε κάθε σας επιθυμία!!!

Επαναληπτικό διαγώνισμα στα Λατινικά Γ΄ Λυκείου

                                      ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Ονοματεπώνυμο:

Α. Να μεταφράσετε τα παρακάτω αποσπάσματα:

Paucis post diebus cum Ennius ad Nasicam venisset et eum a ianuā quaereret, exclamavit Nasica se domi non esse, etsi domi erat. Tum Ennius indignatus quod Nasica tam aperte mentiebatur: «Quid?» inquit «Ego non cognosco vocem tuam?» Visne scire quid Nasica responderit? «Homo es impudens. Ego cum te quaererem, ancillae tuae credidi te domi non esse; tu mihi ipsi non credis?»

------------------------------------------------------------------------------------------------

Tu hominem investiga, quaeso, summāque diligentiā vel Romam mitte vel Epheso rediens tecum deduc. Noli spectare quanti homo sit. Parvi enim preti est, qui tam nihili est. Sed, propter servi scelus et audaciam, tanto dolore Aesopus est adfectus, ut nihil ei gratius possit esse quam recuperatio fugitivi.

                                                                                                            Μονάδες 40

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις πα-

        ρακάτω λέξεις:

diebus: τη δοτική και την αφαιρετική ενικού αριθμού.

impudens: την αφαιρετική ενικού αριθμού και τη γενική πληθυντικού

                    αριθμού.

hominem: την κλητική ενικού αριθμού.

diligentiā: τη δοτική ενικού και πληθυντικού αριθμού.

preti: την ονομαστική πληθυντικού αριθμού.

scelus: τη γενική ενικού αριθμού και την αιτιατική πληθυντικού αριθ-

             μού.

                                                                                                              Μονάδες 5

1.β. rediens: Να κλίνετε τη μετοχή στο γένος που βρίσκεται στον ενικό

                        αριθμό.

                                                                                                              Μονάδες 3

1.γ. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις πα-

        ρακάτω αντωνυμίες:

eum: την αιτιατική πληθυντικού αριθμού στο ουδέτερο γένος.

quid: τη γενική πληθυντικού αριθμού στο ίδιο γένος.

mihi: τη δοτική ενικού αριθμού στο δεύτερο πρόσωπο.

nihil: την αφαιρετική ενικού αριθμού στο ίδιο γένος.

                                                                                                              Μονάδες 4

1.δ.   i) impudens, summā: Να γράψετε τα παραθετικά των επιθέτων

              (να διατηρηθούν η πτώση, το γένος και ο αριθμός τους).

         ii) parvi: Να σχηματίσετε το αντίστοιχο επίρρημα και να γράψετε

              τα παραθετικά του.

                                                                                                              Μονάδες 3

2.α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθένα από τους πα-

        ρακάτω ρηματικούς τύπους:

venisset: το α΄ πληθυντικό πρόσωπο Οριστικής Παρατατικού στην ίδια

                  φωνή.

cognosco: το γ΄ ενικό πρόσωπο Υποτακτικής Ενεστώτα στην ίδια φωνή

                   και τη δοτική  του γερουνδίου.

scire: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο Προστακτικής Ενεστώτα στην ίδια φω-

           νή.

credis: το β΄ ενικό πρόσωπο Οριστικής Παρακειμένου στην  ίδια φωνή.

mitte: το απαρέμφατο Μέλλοντα στην Παθητική φωνή.

rediens: την αφαιρετική του σουπίνου.

noli: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο Υποτακτικής Παρατατικού.

adfectus est: το γ΄ ενικό πρόσωπο Οριστικής Μέλλοντα στην ίδια φωνή.

possit: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο Υποτακτικής Υπερσυντελίκου.

                                                                                                            Μονάδες 10

2.β. mentiebatur: Να γράψετε το ρήμα στο ίδιο πρόσωπο και αριθμό

        σε όλους τους χρόνους της Οριστικής και της Υποτακτικής(να λά-

        βετε υπ’ όψιν το υποκείμενο στους περιφραστικούς τύπους).

                                                                                                              Μονάδες 5

3.α. Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τις παρακάτω λέξεις: indignatus,

        aperte, homo, Romam, spectare, preti.

                                                                                                              Μονάδες 6

3. β. non esse(το πρώτο στο πρώτο απόσπασμα): Να χαρακτηρίσετε

         συντακτικά το απαρέμφατο, να γράψετε το υποκείμενό του και να

         αιτιολογήσετε την πτώση του υποκειμένου.

                                                                                                              Μονάδες 4

3.γ. Epheso rediens tecum deduc: Να επαναδιατυπώσετε την πρόταση,

        ώστε να εκφράζεται απαγόρευση και με τους δύο τρόπους.

                                                                                                              Μονάδες 5

4.α.  -  cum Ennius ad Nasicam venisset

         -  quod Nasica tam aperte mentiebatur

         -  quanti homo sit

   Να αναγνωρίσετε τις παραπάνω δευτερεύουσες προτάσεις και να αι-

   τιολογήσετε τον τρόπο εισαγωγής και εκφοράς.

                                                                                                              Μονάδες 8

4.β. Visne scire quid Nasica responderit? : Να μετατρέψετε τον ευθύ

        λόγο σε πλάγιο με εξάρτηση τη φράση: Rogavit eum…

                                                                                                              Μονάδες 7

 

                                           ΕΥΧΟΜΑΙ ΕΠΙΤΥΧΙΑ!